Αλλαγή Πλεύσης…;

Αλλαγή Πλεύσης…;

Την πρώτη κιόλας εβδομάδα του νέου έτους η Κυβέρνηση προέβη σε ανασχηματισμό του Υπουργικού Συμβουλίου και η τοποθέτηση ενός συγκεκριμένου ανθρώπου στο αξίωμα του Υφυπουργού στο Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού προκάλεσε το ενδιαφέρον όχι μόνο των ελληνικών αλλά και των ξένων μέσων ενημέρωσης. Πρόκειται για τον 44χρονο Νικόλα Γιατρομανωλάκη, τον «πρώτο ανοιχτά ομοφυλόφιλο» υφυπουργό στην Ελλάδα.

Γεννημένος στην Αθήνα, κάτοχος του πτυχίου των Πολιτικών Επιστημών και Διεθνών Σχέσεων του Παντείου Πανεπιστημίου και του μεταπτυχιακού τίτλου στη Δημόσια Πολιτική από το John F. Kennedy School of Government του Harvard University, ο Γιατρομανωλάκης τα τελευταία χρόνια έχει ανελιχθεί σε σημαντικό βαθμό στην χώρα. Από το 2017 έως και το 2019 ήταν Διευθυντής Marketing και Επικοινωνίας στο Κέντρο Πολιτισμού ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, ενώ στο παρελθόν είχε εργαστεί ως διευθυντικό στέλεχος σε ελληνικές αλλά και πολυεθνικές επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων η Microsoft, ο τηλεοπτικός σταθμός Alpha και το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής. Επίσης, είχε εργαστεί και ως ανεξάρτητος σύμβουλος στρατηγικής εταιρικών υποθέσεων και επικοινωνίας, ενώ όσον αφορά τα πολιτικά τεκταινόμενα, στο παρελθόν υπήρξε ιδρυτικό μέλος του Πολιτικού Σχεδιασμού στο Ποτάμι. Μάλιστα στις βουλευτικές εκλογές του Ιανουαρίου του 2015 κατετάχθη δεύτερος σε σταυρούς στην Α’ Αθηνών.

 Την ημέρα της ανακοίνωσης του ανασχηματισμού, σχεδόν όλα τα ελληνικά Μέσα Ενημέρωσης επικεντρώθηκαν στο πρόσωπο του νέου υφυπουργού, δίνοντας έμφαση στην ανοιχτά ομοφυλόφιλη σεξουαλική του ταυτότητα, γεγονός που μπορεί να έχει διττή ανάγνωση. Από τη μία προφανώς και αποτελεί πρωτοφανή είδηση η τοποθέτηση και η αναγνώριση ενός ανθρώπου που όχι μόνο έχει δηλώσει ανοιχτά κι ελεύθερα τον σεξουαλικό του προσανατολισμό αλλά έχει δραστηριοποιηθεί στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων δίνοντας έμφαση στα δικαιώματα των ΛΟΑΤ+ ατόμων σε μία χώρα που δεν είναι τόσο εξοικειωμένη με την ισότιμη ένταξη της ομάδας αυτής στα κοινωνικοπολιτικά πράγματα, όμως το ερώτημα είναι εάν αποτελεί πράγματι καινοτομία εν έτει 2021 να συνιστά πρόοδο η ειδική επισήμανση του σεξουαλικού προσανατολισμού ενός ανθρώπου που με ένα εμφανές δυνατό βιογραφικό κατόρθωσε να εξελιχθεί επαγγελματικά.

 Αναμφισβήτητα, λόγω της βαθιάς και λανθάνουσας διάκρισης που παρατηρείται στον εργασιακό τομέα, το εύρος που έλαβε η είδηση ότι ο Νικόλας Γιατρομανωλάκης είναι ο πρώτος ανοιχτά ομοφυλόφιλος υφυπουργός στην Ελλάδα δίνει θάρρος και ενθαρρύνει τα άτομα που ανήκουν στην ΛΟΑΤ+ κοινότητα να διεκδικήσουν την επαγγελματική σταδιοδρομία που ονειρεύονται. Ωστόσο, μήπως μια τόσο θετική και αναμφίβολα ανατρεπτική για τα ελληνικά δεδομένα είδηση κρύβει έναν λανθάνοντα σεξισμό, ίδιου βεληνεκούς με τις δημοσιεύσεις που συνόδευσαν τον διορισμό της Προέδρου της Δημοκρατίας έναν περίπου χρόνο πριν;

Ο ίδιος είχε αναρτήσει, το προηγούμενο έτος, στο Facebook τον παρακάτω προβληματισμό:

«Πριν από αρκετά χρόνια, στην πρώτη μου δουλειά στην Ελλάδα μετά την Αμερική, είχα κατά λάθος μάθει ότι υπήρχε μια εσωτερική συζήτηση για το κατά πόσον μπορούσα να αναλάβω τη διαχείριση μίας κρίσης, όχι λόγω απειρίας ή ικανοτήτων αλλά επειδή ήμουν εμφανώς (συγκρατήστε αυτή τη λέξη) gay. Δεν μου έδωσαν το project τότε.

Κάποια χρόνια μετά, μοιράστηκα με ανθρώπους που είναι στην πολιτική την επιθυμία μου να ασχοληθώ κι εγώ ενεργά και ζήτησα τη γνώμη και τη συμβουλή τους. Μου απάντησαν ότι θα ήμουν πολύ καλός αλλά προφανώς θα έπρεπε να περιοριστώ σε συμβουλευτικούς ρόλους στο παρασκήνιο. «Σε φαντάζεσαι να μπαίνεις μέσα στα καφενεία να μιλάς με τον κόσμο;» είχαν αναρωτηθεί φωναχτά και συνέχισαν λέγοντας «Εδώ είναι Ελλάδα».

Οι παραπάνω αντιδράσεις είναι οι πιο επιεικείς εικόνες κοινωνικής διάκρισης απέναντι σε άτομα, που λόγω της σεξουαλικής τους προτίμησης, απορροφώνται δυσκολότερα σε τομείς, όπως η πολιτική, που έχουν ταυτιστεί εγγενώς με το πρότυπο ενός λευκού ετεροφυλόφιλου άνδρα σε θέση εξουσίας. Επομένως, παρά το γεγονός ότι μία τέτοια επιλογή θα έπρεπε να θεωρείται δεδομένη ή ασήμαντη, παραμένει μία είδηση με θετικό πρόσημο, που δικαίως αναπαράγεται.

 Ένα επίσης σημαντικό ερώτημα είναι το τι ήθελε να πετύχει ο πρωθυπουργός με αυτή του την κίνηση. Και πάλι υπάρχουν δύο αναγνώσεις. Φυσικά και λόγω της εκπαιδευτικής και επαγγελματικής του εμπειρίας, ο Γιατρομανωλάκης δικαίως αναβαθμίστηκε από Γενικός Γραμματέας του εν λόγω Υπουργείου σε Υφυπουργός, επομένως ο πρωθυπουργός αναγνώρισε την εργασία του και του έδωσε παραπάνω αρμοδιότητες προκειμένου να προσφέρει και να εξελίξει περαιτέρω το έργο του. Από την άλλη πλευρά, μήπως αυτή η απόφαση έχει και εκλογικά ερείσματα; Μήπως έγινε επιτέλους αντιληπτό ότι δεν γίνεται πλέον να συνεχιστεί ο αποκλεισμός και ο περιορισμός των ανθρώπων που ανήκουν στην ΛΟΑΤ+ κοινότητα και έφτασε η ώρα να γίνει και στην χώρα μας η αρχή μιας δυναμικότερης ένταξης στο κοινωνικοπολιτικό γίγνεσθαι; Παρόλη την κριτική που ασκήθηκε για την χρησιμοθηρική αναβάθμιση του Γιατρομανωλάκη προκειμένου το κυβερνόν κόμμα να επεκτείνει την εκλογική του δύναμη, είναι σίγουρο πως η πιο συντηρητική πλευρά της Νέας Δημοκρατίας θα αντιταχθεί στην επιλογή αυτή και ίσως και να απομακρυνθεί από το κόμμα και να στραφεί στις επόμενες εκλογές σε ένα περισσότερο παραδοσιακά δεξιό κόμμα, όπως η Ελληνική Λύση. Επομένως, ίσως πράγματι πρόκειται για μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού του εκλογικού υποβάθρου του κόμματος και μία κίνηση να αποκτήσει περισσότερο κεντρώα κατεύθυνση.

 Ανάλογη προσοχή απέσπασε η συγκεκριμένη είδηση και στα ξένα Μέσα Ενημέρωσης. Στο Associated Press αναφέρθηκε σχετικά ότι η κεντροδεξιά κυβέρνηση διόρισε τον πρώτο ανοιχτά ομοφυλόφιλο υφυπουργό, ενώ η γερμανική «Bild» ανέφερε σχετικά ότι «Ο Γιατρομανωλάκης έχει την δυνατότητα να εξελιχθεί στο νέο αστέρι της κυβέρνησης». Εν συνεχεία, ο βρετανικός «Independent» είπε ότι ο Γιατρομανωλάκης «γράφει ιστορία» και στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και άλλες εφημερίδες μεταξύ των οποίων και η «New York Post». Φαίνεται, έτσι, η ταύτιση της ελληνικής Δεξιάς με μία πολιτική που αγνοεί ή δεν υποστηρίζει την ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα. Κάτι που γίνεται εμφανές από την προηγούμενη στάση τους σε σχετικά θέματα (Σύμφωνο συμβίωσης και υιοθεσία από ομόφυλα ζευγάρια). Άρα πώς πρέπει να αναγνωστεί η παρούσα απόφαση; Αλλαγή πλεύσης ή κίνηση δημοσίων σχέσεων χωρίς ουσιαστική πρόθεση αλλαγής.

 Ναι, είναι πολύ πιθανό κυβερνητικές κινήσεις όπως η συγκεκριμένη, να αποτελούν προσπάθεια μετακίνησης της εκλογικής απήχησης της Νέας Δημοκρατίας, από μία δεξιότερη θέση στον άξονα Αριστερά – Δεξιά, προς το κέντρο. Και ίσως, σωστά χαρακτηρίζεται κίνηση PR (Public Relations). Υπάρχει, ωστόσο, η πιθανότητα να χαθεί και εκλογική δύναμη, από μία μερίδα ψηφοφόρων που κινούνται από περισσότερο δεξιές αντιλήψεις. Η πιο σημαντική ανάγνωση, όμως, του υπερτονισμού της σεξουαλικής ταυτότητας του υφυπουργού, είναι κοινωνιολογικής οπτικής. Παρά τα μελανά σημεία που υποκρύπτει μία τέτοια τακτική, γίνεται σφαιρικά κατανοητό πως μιλάμε για μία νέα κοινωνική πραγματικότητα. Είτε αναφέρεται για να προσελκύσει κοινό, είτε για να συζητηθεί, είτε για απλά ζητήματα ορατότητας, η αναφορά και μόνο της ταυτότητας σεξουαλικού προσανατολισμού και η σύνδεση με την εικόνα και το είδος της πολιτικής, αποτελεί τρανή κοινωνιολογική απόδειξη της σταδιακής εξέλιξης μιας αναχρονιστικής κοινωνίας. Μιας κοινωνίας, που 20 χρόνια πριν, θα απέκρυπτε κάτι ανάλογο.

*Γράφουν οι : Ευγενία Κοινούση και Νικόλας Μπραούλιας