Οι υποδόριες διακρίσεις στον Άρχοντα των δαχτυλιδιών

Οι υποδόριες διακρίσεις στον Άρχοντα των δαχτυλιδιών

Άρχοντας των Δαχτυλιδιών: η θρυλική τριλογία αποτέλεσε σημείο τομής για το ρου της ιστορίας των μυθιστορημάτων φαντασίας και ακόμα και όσοι δεν δηλώνουν λάτρεις του είδους την έχουν τουλάχιστον ακουστά. Ιδιαίτερα μετά την χολιγουντιανή επιτυχία έχει εδραιωθεί η θέση της στον θρόνο της επιστημονικής φαντασίας.

Με αφορμή την κυκλοφορία του prequel της τριλογίας μέσα στο φετινό έτος από την Amazon Prime Video, είναι ευκαιρία να κάνουμε μία μικρή ανασκόπηση της βασικής πλοκής, αλλά την ίδια στιγμή να εξετάσουμε σε λίγο περισσότερο βάθος ορισμένα στοιχεία της, τα οποία είναι πολύ πιθανό να γεννήσουν ερωτήματα τόσο σε θεατές, όσο και ακόμα περισσότερο στους αναγνώστες. 

Λίγα λόγια για την κεντρική υπόθεση

Σε μία εποχή που μοιάζει αρκετά με το μεσαίωνα, με το μέλλον του κόσμου να βρίσκεται σε κίνδυνο ολοκληρωτικής καταδίκης, το μόνο που δύναται να αποτρέψει το μοιραίο, είναι η καταστροφή ενός πανίσχυρου δαχτυλιδιού χαμένου για αιώνες. Τυχαία περνάει στην κατοχή του κεντρικού ήρωα, ενός Χόμπιτ με το όνομα Φρόντο Μπάγκινς, ο οποίος επωμίζεται το έργο της καταστροφής του στην λάβα του βουνού του Χαμού, μία αποστολή η οποία τον ωθεί σε ένα περιπετειώδες ταξίδι και τον εκθέτει σε μία πληθώρα κινδύνων.

Αναμφίβολα στην πλοκή του LoR, περιλαμβάνονται πολλά στοιχεία που το καθιστούν υπόδειγμα όσον αφορά τους τρόπους για να συνεπάρει κανείς το κοινό του. Ωστόσο ακριβώς λόγω αυτών των ξεχωριστών στοιχείων, η πλειοψηφία των θαυμαστών, επιλέγει να εθελοτυφλεί σε άλλες πλευρές του franchise που είναι αρκετά σκοτεινές και αναπαράγουν υποσυνείδητα στερεότυπα τα οποία δεν είναι ακριβώς συμβατά με τους αγώνες δικαιωμάτων για την αποδόμηση τους.

Ο τρόπος προβολής των Ορκ

Τα Ορκ αποτελούν τους αντιπάλους της κεντρικής ομάδας των ηρώων, και παρουσιάζονται ως ένα κατώτερο είδος. Είναι μοχθηρά, απολίτιστα, χαμηλής νοημοσύνης, βρώμικα, άσχημα και ακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά τους, διευκολύνουν και την ομάδα των πρωταγωνιστών να τα εξολοθρεύουν σε μεγάλους αριθμούς, χωρίς έλεος.  Προβληματισμό δημιουργεί η απόχρωση της επιδερμίδας τους, είναι σκουρόχρωμη (για την ακρίβεια, σύμφωνα με το αρχικό κείμενο του Τόλκιν παρουσιάζεται ως <<μαύρη>> σύμφωνα με το αρχικό κείμενο του Τόλκιν) και έρχεται σε χτυπητή διαφορά με εκείνη των ηρώων, που περιγράφεται πάντα ως το ακριβώς αντίθετο. Κατά της εξέλιξη της ιστορίας δημιουργείται ένα δίπολο μεταξύ των ηρώων και των εχθρών τους, όπου τα Ορκ ενσαρκώνουν όλα τα αρνητικά, ενώ οι ήρωες όλα τα θετικά, δίνοντας πάτημα για σκέψεις στον αναγνώστη/ θεατή για τις ιδέες που υποκίνησαν αυτή την διαφοροποίηση.

Γυναικείοι ρόλοι στον άρχοντα των δαχτυλιδιών: οι κατεξοχήν δευτεραγωνιστές

Παρότι δεν αποτελεί σταθερό μοτίβο όλων των μυθοπλασιών που εκτυλίσσονται σε μεσαιωνικά χρόνια, οι ρόλοι μεταξύ των δύο φύλων να ακολουθούν μια απαρασάλευτη πορεία (βλέπε game of thrones), ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών δεν είναι από τις περιπτώσεις που αποτελούν εξαίρεση. Οι γυναίκες είναι υπεύθυνες και περιορισμένες ταυτόχρονα στα οικιακά ζητήματα.  Ως επί το πλείστον οι χαρακτήρες γένους θηλυκού στον Τόλκιν, είναι αδύναμοι, αρμόδιοι για τις καθημερινές δουλειές στο σπίτι και στο παλάτι. Στις περιγραφές γυναικών, βαρύτητα δίνεται όχι τόσο σε κατορθώματα ή προσωπικότητα, αλλά περισσότερο στην εξωτερική εμφάνιση, δίνοντας έντονα την εντύπωση ότι μεγάλο μέρος της αξίας τους αντλείται από εκεί. Πέρα από δύο περιπτώσεις γυναικείων χαρακτήρων (της Ξωτικιάς μάγισσας Γκαλάντριελ και της αρχόντισσας του Ρόχαν, Έογουιν, η οποία όμως μετά την υπερβατική ηρωική πράξη της επιστρέφει στο συμβατικό της μονοπάτι με έναν γάμο), όλοι οι υπόλοιποι κεντρικοί νευραλγικοί για την πλοκή χαρακτήρες καταλαμβάνονται από άντρες. Μάλιστα σύμφωνα με φήμες, χρειάστηκε η παρακίνηση των εκδοτών ακόμα και για τις μικρές αριθμητικά προσθήκες γυναικών που μπορούν να θεωρηθούν αξιομνημόνευτες.

Σίγουρα δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η συγγραφή της συγκεκριμένης τριλογίας τελέστηκε σχεδόν 70 χρόνια πριν, σε μία εποχή όπου πολλά στερεότυπα που πλέον έχουν παρακαμφθεί αποτελούσαν μια παγιωμένη πραγματικότητα. Είναι επόμενη η εμφάνιση τέτοιων χαρακτηριστικών, και ακόμα και η μεταφορά της στην μεγάλη οθόνη πραγματοποιήθηκε πριν από περίπου μία εικοσαετία, επομένως είναι λογικό πολλά τότε δεδομένα να έχουν πλέον ακολουθήσει μία άλλη πορεία.

Σε κάθε περίπτωση το έργο του αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για πολλούς ακόμη συγγραφείς και πυροδότησε ένα ολόκληρο καινούργιο είδος βιβλίων και επικών μυθιστορημάτων, που συνεχίζει να παραμένει επίκαιρο και να ψυχαγωγεί. Ο Τόλκιν πρέπει να παίρνει τα εύσημα που του αναλογούν για το έργο του στο οποίο εντάσσει και ένα ολόκληρο δικό του λεξιλόγιο από μία φανταστική γλώσσα που εφηύρε αποκλειστικά με βάση τις δικές του ικανότητες όντας φιλόλογος και γλωσσολόγος. Παράλληλα, παρά την μεγάλη επιτυχία του συγκεκριμένου franchise και την επάξια θέση που έχει κερδίσει στις καρδιές μας, δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να αγνοούμε τα μελανά του σημεία.

Κλείνοντας, ας ελπίσουμε ότι το πολυαναμενόμενο prequel, θα διατηρήσει όλα τα συναρπαστικά στοιχεία που κάνουν την ιστορία μοναδική, αλλά θα δώσει νέα πνοή και θα μας εκπλήξει ευχάριστα σε όσες πλευρές της απέχουν από το ιδεατό.