Ιδεολογίες «παλαιάς κοπής»

Ιδεολογίες «παλαιάς κοπής»

Γιατί, εν τέλει, είναι κάπως σεξιστικό να μιλάμε μόνο για τους άνδρες «παλαιάς κοπής».

Η υπόθεση Μπεκατώρου έχει πάρει, πλέον, απίστευτες προεκτάσεις. Μάθαμε για άλλα περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης από τον αθλητικό χώρο, περιστατικά έμφυλης -και όχι μόνο- βίας στο καλλιτεχνικό χώρο, σε όλες τις μορφές της, και οι περισσότεροι -θέλω να πιστεύω- συγκλονιστήκαμε. Προσωπικά αηδίασα, εκνευρίστηκα και πάνω από όλα αναλογίστηκα. 

Νομίζω, ωστόσο, πως το κερασάκι στην τούρτα ήταν οι δηλώσεις περί αρσενικών «παλαιάς κοπής» που έδωσαν μία πιο παραδοσιακή, πατροπαράδοτη και κυρίως πατριαρχική εσάνς σε όλες τις αποκαλύψεις που σκάνε σαν βόμβες ή σαν χειροβομβίδες από όλους τους χώρους.

Όμως, όπως αποδεικνύεται σχεδόν καθημερινά, όταν μια νέα δήλωση που «διχάζει» -αγαπημένη έκφραση των μέσων, βγαίνει στη δημοσιότητα, το πρόβλημα αυτό δεν είναι αποκλειστικά αρσενικού γένους.

«Η πατριαρχία είναι ένα πολιτικοκοινωνικό σύστημα το οποίο στηρίζει πως οι άνδρες είναι από τη φύση τους, ανώτεροι των πάντων και όλων όσων θεωρούνται αδύναμοι, κυρίως των γυναικών, και έχουν κάθε φυσικό δικαίωμα κυριαρχίας και επιβολής στους αδύναμους και διατήρησης αυτής της κυριαρχίας, διά μέσω ποικίλων μορφών ψυχολογικής τρομοκρατίας και βίας». The will to change: Men Masculinity and Love (2004), Bell Hooks, φιλόσοφος και ακτιβίστρια.

 Η πατριαρχία είναι σύνθετη λέξη, αποτελείται από τη λέξη «πατήρ», που δηλώνει γενικά το αρσενικό και περισσότερο το ώριμο αρσενικό με εξουσία, και τη λέξη «αρχή». Και κάπου εδώ μπαίνει ο τέως υπουργός και γνωστός ηθοποιός με το «αρσενικά παλαιάς κοπής», συνδυάζοντας τις δύο συνθετικές λέξης της πατριαρχίας σε μία άκρως «φιλική προς τον λαό» φράση.

Οι απόψεις, όμως, «παλαιάς κοπής» δεν προέρχονται μόνο από αρσενικά, αλλά και από θηλυκά, που ακόμη και αν υπήρξαν θύματα αυτού του συστήματος, δεν παύουν να θυματοποιούν εκ νέου γυναίκες και άνδρες, που βγαίνουν να μιλήσουν για το την κακοποιητική συμπεριφορά που βίωσαν. Εκτός λοιπόν από σχόλια ατόμων που αδυνατούν να καταλάβουν τη συναισθηματική τους κατάσταση, τα θύματα κακοποίησης υφίστανται την χλεύη ατόμων «παλαιάς κοπής».

Δεν θα μιλήσω συγκεκριμένα για το πολυαγαπημένο περιστατικό του «Δεν τη ξέρω την κυρία» -εφάμιλλο κατά τη γνώμη μου του «I don’t know her» της Mariah Carey. Ούτε για τις πιο νέες γυναίκες που εκφράζουν απόψεις «παλαιάς κοπής». Θα μιλήσω απλά για αυτό που εγώ γνωρίζω. 

It takes two to tango -ειδικά όταν μιλάμε για κοινωνικούς θεσμούς.

Στην πατριαρχία, όπως και σε κάθε άλλο σύστημα σχεδιασμένο να καταπιέζει μια τεράστια μερίδα του πληθυσμού, απαιτούνται και συνένοχοι, οι οποίοι, είτε θα «βοηθήσουν» ενεργά στην εγκαθίδρυσή του, είτε θα το υποστηρίξουν, τουλάχιστον, παθητικά με τη στάση τους. Είτε από φόβο, είτε από συνήθεια, είτε από απλή πίστη πως κάθε μπότα που είχαμε πάνω από το κεφάλι μας «ε, κάποιο λόγο θα έχει που έχει παραμείνει τόσα χρόνια»… Έτσι, είναι εμφανής ο ρόλος και η συμμετοχή των γυναικών στην πατριαρχία, φέροντας έτσι, παραδόξως, μια ειρωνική ισότητα στη διατήρηση αυτού του συστήματος.

Η πατριαρχία δεν θα σταματήσει με καταγγελίες κατά δέκα, είκοσι, πενήντα ή χιλίων ανδρών για κακοποίηση. Η πατριαρχία θα λάβει τέλος, όταν επιτέλους συνειδητοποιήσουμε ότι τέτοιες ιδεολογίες, που δυστυχώς ασπάζονται και γυναίκες και νεότεροι άνθρωποι, ιδεολογίες «παλαιάς κοπής», ανήκουν στο θλιβερό παρελθόν από όπου προήλθαν. Η λύση είναι απλά να κλείσουμε τα αυτιά μας σε τέτοιες φωνές, σε φωνές που μας καλούν να πάμε πίσω, αναιρώντας έτσι όλη τη πρόοδο και την προσπάθειά μας. Και να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να ανακουφίσουμε τα τραύματα που προκάλεσαν τώρα και παλιότερα…