Αναβάλλω, αναβάλλεις, αναβάλλει… ως πότε;

Αναβάλλω, αναβάλλεις, αναβάλλει… ως πότε;

Παραδίδεις τις εργασίες σου 1 ώρα -στην καλύτερη περίπτωση- πριν λήξει η προθεσμία; Αρχίζεις να διαβάζεις την ύλη το τελευταίο βράδυ πριν τις εξετάσεις; Οι φίλοι σου εννοούν 19:30, όταν σου λένε να βρεθείτε στις 19:00; Καλωσόρισες στη ζωή μου. Για να είμαστε ειλικρινείς, καλωσόρισες στις ζωές των περισσότερων μελών της Γενιάς Ζ -και κάποιων Μιλένιαλς. 

Παρά τις εξαιρέσεις που βρίσκουμε στους λιγοστούς ανώμαλους φίλους, οι οποίοι απολαμβάνουν να επιδεικνύουν συνέπεια σε κάθε καθήκον, η αναβλητικότητα αποτελεί μία πραγματική και βαθιά ενσωματωμένη μάστιγα της καθημερινότητας. Πρόβλημα Α’ κόσμου; Πολύ πιθανόν. Αιτία απώλειας ευκαιριών, ενοχών και μείωσης παραγωγικότητας; Ναι. Το μεγαλύτερο ζήτημα βρίσκεται στην κανονικοποίηση της αναβλητικότητας στις ζωές μας, σε βαθμό που δεν αναρωτιόμαστε πού οφείλεται. 

Ποιος κρύβεται από πίσω; Ποιος φταίει; Ποιος πήγε κι άπλωσε τα ρούχα στην ταράτσα; 

Από τις πιο κατανοητές αιτίες είναι, προφανώς, η οκνηρία, άμεσα σχετιζόμενη με το κλίμα της εποχής και τον τρόπο που μάθαμε να κάνουμε λιγότερα για περισσότερα. Ειδικότερα, για θέματα εκπαιδευτικών υποχρεώσεων, συχνά φαινόμενα είναι η διάσπαση προσοχής ή το συγκεκριμένο περιβάλλον, που μας αποσπούν από το να διαβάσουμε ένα ήδη κουραστικό ή ανούσιο βιβλίο. Ίσως, όμως, τα δύο συνηθέστερα προβλήματα ενός αναβλητικού μαθητή είναι η αυτο-θυματοποίηση και η έλλειψη κινήτρου. Η πρώτη αναφέρεται στο πώς βάζουμε τους εαυτούς μας σε καλούπια, σκεπτόμενοι “δεν τα καταφέρνω σε αυτό το μάθημα, οπότε γιατί να προσπαθήσω;”. Η δεύτερη είναι το πανεπιστημιακό προνόμιο, όταν το κίνητρο προσπάθειας, που επέβαλαν μέχρι τότε οι Πανελλήνιες, έχει αντικατασταθεί από μία απορία, εάν όντως ακολουθούμε κάτι που θέλουμε.  

Ίσως, όμως, η πιο ανησυχητική σύνδεση της αναβλητικότητας είναι με τις συμπεριφορές της τελειομανίας. Μπορεί να αποτελεί όρο-τσίχλα τελευταία -λόγω του πόσο κατανοητό συναίσθημα είναι-, αλλά οι κίνδυνοι της φτάνουν μέχρι περιπτώσεις ψυχικής διαταραχής. Είναι απελευθερωτικό να παραδέχεσαι στον εαυτό σου πως ο λόγος καθυστέρησης πηγάζει από τη δική σου ανασφάλεια του “δε θα το κάνω τέλεια τώρα”. Κάνοντας κόντρες με το ρολόι, έρχεται η στιγμή που αναγκάζεσαι να κάνεις τη ρημάδα την εργασία, μη γνωρίζοντας αν θα προλάβεις να την τελειώσεις -χωρίς απαιτήσεις, να είναι και καλή. Έτσι, ακόμη και εάν είναι μέτρια, θαυμάζεις λίγο τη δουλειά που έκανες κάτω από πίεση -τι, μόνο εγώ; 

Διαβάζω ότι το άγχος που προκαλεί η υποχρέωση, δε λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο για όλους. Αυτοί, που καθυστερούν λόγω άχγους είμαστε, η ομάδα των παρορμητικών ανθρώπων. Αυτό, όμως, δεν διπλασιάζει εν τέλει το άγχος; Μήπως τελικά δεν είμαστε εξαρτημένοι από το Instagram και τον καφέ και είμαστε από την αδρεναλίνη του αν θα τα καταφέρουμε; Τέλος, η αυτο-εξαπάτηση του “προλαβαίνω, άνετα”, τι λέει άραγε για το πόσο ειλικρινείς είμαστε με τον εαυτό μας; Τι άλλο μου κρύβω Παναγία μου; 

Τι κάνουμε τώρα, γιατρέ μου; 

Εγώ θα σου πω; 

Εγώ, καλέ, που το ζω 2 δεκαετίες τώρα, ποιος άλλος; 

1 // Η τακτική του χρονομέτρου 

Προσωπικά, δεν με έχει βοηθήσει το σύστημα 20 λεπτά παραγωγικότητας – 5 λεπτά διαλείμματος, γιατί καταλήγω να διαβάζω ως διάλειμμα από το διάλειμμα. Αλλά, οι συνεπείς φίλοι μου το εμπιστεύονται. 

2 // Η ρίζα του προβλήματος 

Η φίλη μου, η ψυχολόγος, τώρα θα πρότεινε γνωστική συμπεριφορική θεραπεία. Εναλλακτικά, κάνε μία βαθύτερη ενδοσκόπηση all by yourself. Πιο ορατές αιτίες, όπως peer pressure ή επικριτικοί γονείς, είναι και πιο εύκολο να τις παραδεχτούμε. 

3 // Αλλαγή ή βελτίωση περιβάλλοντος 

Η πιο εργαλειακή λύση προτείνει να διώξεις τους αντιπερισπασμούς και, όταν αυτό είναι αδύνατο, άλλαξε χώρο. Ακόμη και μια μικρή βόλτα μπορεί να σου δώσει την ενέργεια που χρειάζεσαι. 

4 // Μία κουταλιά τη φορά 

Πώς τρώγαμε το σπανακόριζο παλιά; Κάπως έτσι, αλλά με υποχρεώσεις. Όταν, μάλιστα, βρίσκεσαι εβδομάδες πριν το deadline και δεν οργανώνεσαι, ώστε να δουλεύεις λίγη ώρα κάθε μέρα, το “βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου ανόητου” σου ανήκει. 

5 // Δούλεψε σε μικρότερη, αλλά αντίστοιχη κλίμακα. 

Ουσιαστικά, όπως συνήθισες να κωλυσιεργείς, μπορείς και να συνηθίσεις να δουλεύεις χωρίς να πνίγεσαι. Αν σε αγχώνουν οι πολυσέλιδες εργασίες, δοκίμασε να κάνεις έρευνα για το πιο απλό πράγμα και να γράψεις ένα μικρό άρθρο -δοκιμασμένο. Σταδιακά, η πίεση υποχωρεί. 

6 // Ιεράρχησε, τουλάχιστον, το πρόγραμμα αναβλητικότητάς σου. 

Δεν σε βοηθά τίποτα από τα παραπάνω; Συνέχισε να αναβάλεις τις υποχρεώσεις σου. Βάζε κάθε μέρα τα “πρέπει” και τα “ίσως” σε μία λίστα, έχοντας επίγνωση ότι θα αγνοήσεις τα περισσότερα από αυτά. Αν έχεις πέντε υποχρεώσεις, διάλεξε να αγνοήσεις σήμερα τις άλλες τέσσερις και να τελειώσεις μόνο τη μία, είτε την πιο σημαντική είτε αυτή που επείγει χρονικά.  

7 // Άκου ένα μπράβο -από σένα. 

Και για τα πιο μικρά επιτεύγματα που έφυγαν από τη λίστα σου άσε τον εαυτό σου ελεύθερο να νιώσει ότι πέτυχε κάτι. Ακόμα κι αν μένουν άλλες 10 υποχρεώσεις. Το χρειαζόμαστε, κι ας ακούγεται cringe. Το μπράβο μπορεί να είναι ένα επεισόδιο σειράς -ένα όμως, μην το παρακάνουμε- ή μία μπάλα παγωτό: δική σου η επιλογή. 

8 // Αγκαλιάζοντας την αποτυχία 

Αν ο λόγος που καθυστερείς να λειτουργήσεις, σχετίζεται με το φόβο της αποτυχίας, πρέπει να αφήσεις τον εαυτό σου να συνηθίσει σε αυτή. Δεν χρειάζεται να αποτύχεις στις Πανελλήνιες ή να απολυθείς για να καταπολεμήσεις την τελειομανία. Χαμήλωσε τις προσδοκίες σου από μικρά ζητήματα. Μην ψάχνεις 12 ώρες τι θα βάλεις για μία βόλτα, διάλεξε το πρώτο ρούχο που βρεις, ακόμη κι αν σε πιάσει η Αστυνομία της Μόδας -που τώρα που το σκέφτομαι είναι ο μόνος τομέας, για τον οποίο δεν έχουμε προσλάβει ειδικούς φρουρούς, φέτος

9 // Δεσμεύσου στο project, μην προσπαθείς να συμμορφωθείς σαν γενικότερα. 

Μην αυτομαστιγώνεσαι με το παραμικρό, επιβεβαιώνοντας τους φόβους σου ότι δεν θα αλλάξεις ποτέ. Καθορίζουμε την αυτο-αξία μας με βάση την επιτυχία ή την έντονη προσπάθεια. Αν βάζαμε την ενέργειά μας στο κάθε καθήκον ξεχωριστά -σκεπτόμενοι το τι θα κερδίσουμε αν το προσπαθήσουμε-, ίσως να ήταν πολύ πιο εύκολη η τήρηση των υποσχέσεων στον εαυτό μας. 

10 // Just do it. 

Όταν όλα τα tips Δυτικής κουλτούρας αποτύχουν, άσε στην άκρη την οργάνωση και τα σωστά βήματα και απλά κάνε αυτό που πρέπει να κάνεις, σαν να ζούσες στην παραδοσιακή κοινωνία και εξαρτιόταν η ζωή σου από αυτό. Μη χάνεις χρόνο για καμία αρνητική σκέψη. 

Μη φοβηθείς να δοκιμάσεις τι ταιριάζει σε σένα και να αυτοσχεδιάσεις. Απλά σκέψου αν θες να συνεχίσεις να ζεις την ίδια νύχτα ξανά και ξανά, όταν έρχεται η εξεταστική.