Η επιτυχία του προγράμματος τετραήμερης εβδομάδας στην Ισλανδία και το παγκόσμιο ενδιαφέρον

Η επιτυχία του προγράμματος τετραήμερης εβδομάδας στην Ισλανδία και το παγκόσμιο ενδιαφέρον

Τα αποτελέσματα της τετραήμερης εργασίας με σταθερές απολαβές, στην Ισλανδία, χαρακτηρίστηκαν ως «τρανταχτή επιτυχία» -και ήταν. Οι εργαζόμενοι απόλαυσαν μια αρμονική ισορροπία εργασίας-ζωής, ενώ οι εργοδότες φάνηκαν ευχαριστημένοι με τη σταθερή ή και αυξημένη παραγωγικότητα. Το πείραμα αυτό διεξήχθη στην πρωτεύουσα της Ισλανδίας, Reykjavík, υπό την αιγίδα του δήμου και του δημοσίου κατά τη διάρκεια της περιόδου 2015-2019. Η εργάσιμη, τετραήμερη εβδομάδα αποτελούνταν από 35-36 ώρες, και οι συμμετέχοντες ήταν 2.500 εργαζόμενοι, αποτελώντας το 1% του ισλανδικού πληθυσμού. Ισλανδικά εργατικά σωματεία έχουν ήδη αρχίσει τις προσπάθειες για να εξασφαλίσουν τη μείωση του ωραρίου με τη διατήρηση του αρχικού τους μισθού, για το 86% των εργαζομένων.

Κάτι τέτοιο όμως δεν έχει δοκιμαστεί κάπου αλλού, έτσι;  Το μειωμένο ωράριο αποτελεί ένα ουτοπικό όνειρο, με τα παραπάνω αποτελέσματα να είναι ένα «πυροτέχνημα». Σωστά;

 Λάθος!

  • Στο παράρτημα της Microsoft στην Ιαπωνία, το 2019, η 4ήμερη εργασιακή εβδομάδα εφαρμόστηκε για πέντε εβδομάδες, με αξιοσημείωτη επιτυχία. Συγκεκριμένα, οι υπάλληλοι της Microsoft αύξησαν την παραγωγικότητα τους κατά 40% και μείωσαν σε σημαντικό βαθμό την κατανάλωση χαρτιού για εκτύπωση (59%) και ηλεκτρικού ρεύματος (23%). Ταυτόχρονα, οι Ιάπωνες υπάλληλοι, γνωστοί για το εργασιακό τους στρες, δήλωσαν κατά 92% πως απόλαυσαν το πρόγραμμα εργασίας.
  • Πολλές ιδιωτικές εταιρίες στη Βόρεια Αμερική, όπως η αλυσίδα fast-food Shake Shack και η Καναδέζικη εταιρία ηλεκτρονικών αγορών Shopify,  έχουν δοκιμάσει να μειώσουν τις εργάσιμες μέρες. Η Buffer, μία εταιρία διαχείρισης social media που ξεκίνησε στο Σαν Φρανσίσκο, παραμένοντας κοντά στους υπαλλήλους της κατά την πανδημία, θέσπισε την τετραήμερη εβδομάδα -μάλιστα με εξ’ αποστάσεως εργασία. Σε αυτό το εργασιακό πλαίσιο, είδαν την ψυχική υγεία των εργαζομένων αλλά και την αποδοτικότητα να βελτιώνονται.
  • Η πρωθυπουργός της Νέας Ζηλανδίας, Jacinda Ardern, μίλησε θετικά για την τετραήμερη εβδομάδα. Υποστήριξε, ανεπισήμως, πως ένα τέτοιο πρόγραμμα εργασίας μπορεί να βοηθήσει την οικονομία του κράτους και τον εσωτερικό τουρισμό. Δύο χρόνια πριν από αυτή τη δήλωση, το 2018, η εταιρία Perpetual Guardian, άλλαξε το εργασιακό της μοντέλο στην τετραήμερη εβδομάδα. Σύμφωνα με τον ιδρυτή της εταιρίας, Andrew Barnes, η τετραήμερη εργασία θα μπορούσε να βοηθήσει την οικονομία της Νέας Ζηλανδίας να ανακάμψει μετά την πανδημία. Επιπλέον, το παράρτημα του ομίλου Unilever στη Νέα Ζηλανδία, υπεύθυνο για την προμήθεια αγαθών από εταιρίες όπως Dove, Rexona και Ben&Jerry’s, δήλωσε πως θα εφαρμόσει το παραπάνω πρόγραμμα.
  • Στην Ισπανία, το σύστημα της τετραήμερης εβδομάδας θα εφαρμοστεί από το φθινόπωρο του 2021, για τρία συνεχόμενα έτη. Συγκεκριμένα, το αριστερό κόμμα Más País πρότεινε 32 εργάσιμες ώρες την εβδομάδα, μοιρασμένες σε τέσσερις μέρες. Με την υπόσχεση οικονομικής κάλυψης των «χαμένων» εργατοωρών, η Ισπανική κυβέρνηση επιθυμεί να κινητοποιήσει τις εταιρίες της χώρας να δοκιμάσουν αυτό το πρόγραμμα.
  • To Μη-Κερδοσκοπικό γκρουπ 4 Day Week σπρώχνει την ατζέντα για την τετραήμερη εργασία -ή το τριήμερο weekend, όπως αποκαλείται συχνά- σε χώρες όπως Βρετανία, Σκωτία, Νέα Ζηλανδία και ΗΠΑ . Η Ιρλανδία σχεδιάζει ήδη το πρόγραμμα, με το 4ήμερο να δοκιμάζεται πιλοτικά σε εταιρίες για διάρκεια έξι μηνών, ξεκινώντας από τον Ιανουάριο του 2022.

Η πενθήμερη, οχτάωρη εργασία ανά εβδομάδα αποδεικνύεται, εδώ και πολλές δεκαετίες, μη-λειτουργική και αναχρονιστική. Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα υψηλά ποσοστά εργασιακού άγχους, ανεργίας και οικονομικής κρίσης φαίνεται να καλούν για μείωση του ωραρίου. Τα παραπάνω προγράμματα φαίνεται, επίσης, να έχουν θετικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, στην οικογενειακή ζωή αλλά και στη συνολική ψυχική ευεξία των εργαζομένων. Προσωπικά, θεωρώ αξιοσημείωτο το γεγονός πως  τα οικονομικά ισχυρότερα κράτη της Ευρώπης, φαίνεται να έχουν τις λιγότερες εργάσιμες ώρες ανά πολίτη.

Ταυτόχρονα, στην Ελλάδα, το νόμιμο εργατικό οχτάωρο ελαστικοποιείται, η ανασφάλιστη και ανεξέλεγκτη εργασία γνωρίζει νέα ύψη, ενώ σύμφωνα με ευρωπαϊκή μελέτη, που διεξήχθη τον Ιανουάριο του 2021, η ανεργία ανερχόταν στο 15,8% για τη χώρα μας. Επιπλέον, η νέα κρίση που γνωρίζει η χώρα μας, λόγω της πανδημίας, εικάζεται πως θα έχει μακροπρόθεσμα αποτελέσματα στην ελληνική οικονομία και στη ψυχική υγεία των πολιτών.

Μήπως η τετραήμερη εργασία θα μπορούσε να δώσει νέο αέρα στην οικονομική και ψυχική ευεξία της χώρας;

Πηγές:

https://www.bbc.com/news/business-57724779

https://www.theguardian.com/technology/2019/nov/04/microsoft-japan-four-day-work-week-productivity

https://30hourjobs.com/blog/companies-with-4-day-work-weeks/

https://www.theatlantic.com/family/archive/2021/06/four-day-workweek/619222/

https://www.businessinsider.com/spain-testing-4-day-workweek-pilot-program-2021-3

https://www.theguardian.com/world/2020/may/20/jacinda-ardern-flags-four-day-working-week-as-way-to-rebuild-new-zealand-after-covid-19

https://www.nytimes.com/2020/12/03/business/unilever-work-week.htmlhttps://www.irishcentral.com/news/ireland-four-day-work-week