Αφγανιστάν: Ποιοι είναι οι Ταλιμπάν και τι ζητούν;

Αφγανιστάν: Ποιοι είναι οι Ταλιμπάν και τι ζητούν;

Η κυριαρχία των Ταλιμπάν σε πολλές περιοχές του Αφγανιστάν, αλλά και οι παραβατικοί και βίαιοι «νόμοι» που έχουν επιβάλλει -κυρίως στις γυναίκες- έχει επηρεάσει τη διεθνή κοινότητα, τις τελευταίες μέρες. Δυστυχώς, όμως, πολλοί δεν γνωρίζουν ακόμη τι ακριβώς είναι οι Ταλιμπάν. Ας δούμε, λοιπόν, με μία πιο προσεκτική ματιά την ταυτότητα και τους σκοπούς τους.

Ταλιμπάν: Ταυτότητα

Οι Ταλιμπάν ή τάλιμπαν (/ˈtælɪbæn, ˈtɑːlɪbɑːn/; Pashto: طالبان‎, romanized: ṭālibān- μαθητές στη γλώσσα Πάστο) είναι μια παρακρατική, φανατικά ισλαμιστική ομάδα, που έγινε γνωστή στο Αφγανιστάν, περίπου το 1994. Η ομάδα αυτή είναι φανατικά πιστή στο Ισλάμ και ως βασικό της σκοπό υπογραμμίζει την εγκαθίδρυση του ακραίου Ισλαμικού νόμου Σαρία από το Κοράνι, που θέτει περιορισμούς στις ελευθερίες ανδρών και κυρίως γυναικών, στη θρησκευτική λατρεία και στην πολιτική εξουσία.

Σύντομη ιστορική αναδρομή

Η ομάδα των Ταλιμπάν, όπως αναφέρθηκε, δημιουργήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Μόλις το 1996 είχαν κατακτήσει την πρωτεύουσα του Αφγανιστάν, Καμπούλ, ενώ, ως το 1998, είχαν κατακτήσει περίπου το 90% της χώρας. Τα αρχικά της μέλη φαίνεται να προέρχονται από τους Αφγανούς μουτζαχεντίν ή, πιο απλά, την Αφγανή αντίσταση, που μαχόταν τη Σοβιετική πολιτική κυριαρχία στο Αφγανιστάν. Με την έξοδο της Σοβιετικής ένωσης -και κατά συνέπεια της κομμουνιστικής επιρροής- από τη χώρα (που φυσικά δεν δυσαρέστησε καθόλου τον δυτικό κόσμο και ειδικά τις ΗΠΑ, ως αντιπάλους της Ε.Σ.Σ.Δ. στον Ψυχρό Πόλεμο), το Αφγανιστάν έπασχε από έλλειψη οργάνωσης, εμφύλιες αντιπαλότητες και ακρότητες των μουτζαχεντίν. Έτσι, αρχικά, αυτή η νέα ομάδα απολάμβανε τη γενική εκτίμηση της χώρας, καθώς κατάφερε να μειώσει την ανομία και τη διαφθορά, ενώ κρατούσε τους δρόμους όλων των περιοχών ασφαλείς για τη άνθιση του εμπορίου και την ανάπτυξη του οικονομικού πλούτου της χώρας. Ταυτόχρονα όμως, άρχισε και η αυστηρή επιβολή του νόμου Σαρία, της οποίας τις συνέπειες υφίσταντο οι γυναίκες.

Οι Ταλιμπάν προστάτευαν και άλλα εξτρεμιστικά γκρουπ μεταξύ των οποίων και η γνωστή σε όλους Αλ-Κάιντα. Η αμερικανική αντίδραση ήρθε την 11η Σεπτεμβρίου του 2001, όταν στρατεύματα των ΗΠΑ εισέβαλλαν στο Αφγανιστάν, για να ανακαλύψουν τους ηγέτες του νέου αυτού τρομοκρατικού γκρουπ. Κάπως έτσι, ξεκίνησε η 20ετής παρουσία των αμερικανικών δυνάμεων στο Αφγανιστάν, που κόστισε τρισεκατομμύρια δολάρια, πολλές ανθρώπινες ζωές και τη δυσαρέσκεια όλου του πλανήτη, ενώ δεν εξασφάλισε τη διάλυση της παράνομης αυτής ομάδας.

Τον Φεβρουάριο του 2020, ο τότε-Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έκανε συμφωνία ειρήνης με τους Ταλιμπάν -χωρίς τη συμμετοχή της νόμιμης αφγανικής κυβέρνησης-, που προέβλεπε την έξοδο των Αμερικάνικων δυνάμεων από τη χώρα, έως τα μέσα του 2021. Ο νέος πρόεδρος Τζο Μπάιντεν δεν αντιτάχθηκε σε αυτή τη συμφωνία, με την άνοδό του στην εξουσία, ορίζοντας ως τελική ημέρα επίσημης αμερικανικής παρουσίας στο Αφγανιστάν, την 11 Σεπτεμβρίου 2021.

Σε λιγότερο από ένα μήνα ως την παραπάνω προθεσμία οι Ταλιμπάν έχουν καταφέρει ήδη πολλά: Κατέλαβαν ήδη σχεδόν όλο το Αφγανιστάν, σκόρπισαν τον τρόμο σε Αφγανούς, αλλά και υπηκόους γειτονικών χωρών -άλλωστε είναι γνωστή η επιρροή της ιδεολογίας των Ταλιμπάν (επίθεση στη μικρή μαθήτρια Μαλάλα Γιουσαφζάι). Ο τρόμος των Αφγανών πολιτών -και κυρίως των γυναικών- είναι αβάσταχτος, ενώ οι υπόλοιπες χώρες καλούνται για άλλη μια φορά να απαντήσουν σε μια τεράστια και άμεση ανθρωπιστική ανάγκη.

Πηγή:

https://www.bbc.com/news/world-asia-57933979 https://www.britannica.com/place/Afghanistan